Moeder worden is topsport. Zorgen wij voor een stressvrije finish?

Vier op de vijf nieuwe moeders lopen tegen grote problemen aan bij de terugkeer naar werk na hun verlof. Dit is geen klein getal. Dit is een signaal dat we als maatschappij en organisatie niet kunnen negeren.

Als Ondernemingsraad pleiten wij voor een werkomgeving waarin elke medewerker, inclusief onze kersverse ouders, écht stressvrij kan werken. De overgang van verlof naar werk mag geen bron van uitval of onbegrip zijn, maar een soepele stap in een nieuwe levensfase.

Recent onderzoek van de Radboud Universiteit legt de vinger op de zere plek. Het combineert de bevindingen die we al kenden met nieuwe inzichten over wat moeders nodig hebben om veerkrachtig te blijven.

De al eerdergenoemde drie hoofdoorzaken van problemen op de werkvloer, dragen direct bij aan een enorm verhoogd stressniveau:

1. Gebrek aan empathie en flexibiliteit:

   • De realiteit: Veel moeders ervaren dat leidinggevenden en collega's onvoldoende begrip tonen voor onverwachte situaties (ziekte van het kind, slaaptekort) en de noodzaak van flexibele werktijden.

   • Impact op stressvrij werken: Een gebrek aan flexibiliteit zorgt ervoor dat elke kleine onregelmatigheid direct leidt tot hoge prestatiedruk en schuldgevoel. Dit staat haaks op het creëren van een veilige, stressvrije basis.

2. De Onmogelijke Balans:

   • De realiteit: Er is een continue strijd om een nieuwe balans te vinden tussen werk, gezin en herstel (fysiek en mentaal). Moeders voelen zich constant schuldig omdat ze op alle fronten tekortschieten.

   • Impact op stressvrij werken: De wens om de 'perfecte werknemer én de perfecte moeder' te zijn, is een recept voor chronische stress en uiteindelijk uitval (burn-out). Dit is onhoudbaar en ongezond.

3. Carrièreonzekerheid en Stagnatie:

   • De realiteit: Angst voor gemiste kansen, mindere beoordelingen of het niet meer serieus genomen worden na de geboorte van een kind. De perceptie is dat je 'minder ambitieus' bent.

   • Impact op stressvrij werken: Deze onzekerheid creëert een extra laag van mentale belasting die niets te maken heeft met het werk zelf, maar met het bedrijfsklimaat rondom ouderschap. Een stressvrije werkomgeving elimineert dit soort ongefundeerde angsten.

De onderzoekers van de Radboud Universiteit benadrukken dat de oplossing niet simpelweg meer of langer verlof is, maar een focus op duurzame ondersteuning op de werkvloer.

• Zelfvertrouwen en veerkracht zijn cruciaal: Moeders die van nature optimistischer en veerkrachtiger zijn, ervaren minder stress. Hoewel je veerkracht niet kunt afdwingen, kunnen wij als organisatie wel de omstandigheden creëren om dit te stimuleren en te beschermen.

• Steun op het werk is doorslaggevend: De steun van leidinggevenden en collega's blijkt een véél grotere invloed te hebben op het stressniveau bij de terugkeer dan de steun van partner, familie of vrienden.

• Een gestructureerde opbouw: Een goed re-integratieplan dat rekening houdt met het (vaak onregelmatige) herstel na de bevalling en problemen met kinderopvang, vermindert de acute stress.

Kortom: De sleutel tot een stressvrije terugkeer ligt in de cultuur en structuur van de organisatie zelf.

Als OR roepen wij de directie op om gezamenlijk te investeren in de volgende speerpunten om stressvrij werken voor nieuwe moeders (en alle ouders!) te garanderen:

1. Verplichte awareness training voor leidinggevenden:

   • Leidinggevenden moeten getraind worden in empathisch leiderschap en de concrete impact van het jonge moederschap. Ze moeten leren realistische verwachtingen te stellen en flexibiliteit als standaard te zien, niet als gunst.

2. Formele flexibiliteit en gelijkwaardigheid:

   • Zorg voor beleid dat werktijden en -locatie flexibel maakt. Dit vermindert de stress die ontstaat door de logistieke uitdaging van een gezin. Zorg er tevens voor dat parttime werken of tijdelijke flexibiliteit niet ten koste gaat van carrièremogelijkheden.

3. 'Check-in'-momenten met de OR/HR:

   • Regel gestructureerde gesprekken in de maanden ná de terugkeer (bijvoorbeeld na 1, 3 en 6 maanden) om te peilen of de werkdruk past bij de nieuwe situatie en of de moeders zich gesteund voelen.

Ons doel: We streven naar een werkomgeving waarin werken na de geboorte van een kind een verrijking is, en geen reden tot chronische stress. Laten we onze nieuwe moeders de veerkracht en het vertrouwen geven dat zij nodig hebben om, ook in deze nieuwe fase, het beste uit zichzelf te halen.

De OR wil graag in gesprek met de directie en HR om concrete stappen te formuleren. Hoe kunnen we samen onze werkcultuur veiliger en stressvrij maken voor onze kersverse ouders?