OR-verkiezingen: Do’s en Dont’s en top drie misverstanden

In deze tekst vind je alles over veelvoorkomende misverstanden rondom OR-verkiezingen, de regels uit de WOR, en praktische tips voor ondernemingsraden. Een ondernemingsraad (OR) bestaat uit werknemers die via een verkiezing worden gekozen. De WOR bevat regels voor OR-verkiezingen, maar in de praktijk ontstaan vaak misverstanden. Hieronder worden drie veelvoorkomende misverstanden uitgelegd.

In werkelijkheid geeft de WOR geen specifieke voorschriften over het tijdschema van de verkiezingen of de termijnen. Vaak wordt het voorbeeldreglement van de SER gebruikt, waarin een tijdschema van minimaal 13 weken staat. Dit voorbeeld is echter niet verplicht.

Conclusie: De ondernemingsraad mag zelf het tijdspad en de termijnen bepalen en opnemen in het eigen reglement. De WOR stelt hierover geen eisen.

Dit reglement moet gevolgd worden zonder afwijkingen tijdens de verkiezingen. De procedure moet minimaal de volgende onderdelen bevatten:

• Kandidaatstelling

• Inrichting van de verkiezingen

• Vaststelling van de uitslag van verkiezingen

• Vervulling van tussentijdse vacatures

Afwijken van het reglement tijdens de verkiezingen is niet toegestaan. Als de OR het reglement niet volgt, kan dit leiden tot ongeldigverklaring van de verkiezingen en een juridische procedure waarbij de verkiezing opnieuw moet plaatsvinden.

Voorbeelden van schendingen:

• Niet iedere stemgerechtigde ontvangt een digitale stemcode, terwijl het reglement dit vereist

• Blanco stemmen is niet mogelijk, terwijl het reglement dit toestaat

Conclusie: Het OR-verkiezingsreglement moet strikt worden gevolgd. Afwijken kan de verkiezing ongeldig maken.

Om dit vast te stellen, doorloop je twee stappen:

Stap 1: Wie zijn 'in de onderneming werkzame personen'?

• Werknemers met een aanstelling of arbeidsovereenkomst

• Uitzendkrachten die minstens 15 maanden in de onderneming werken

• Werknemers met een contract, maar werkzaam in een andere onderneming

• Personen die door OR en ondernemer samen zijn aangewezen

Let op: De bestuurder is géén 'in de onderneming werkzame persoon'.
Afwijkingsmogelijkheid: OR en ondernemer kunnen samen afspreken wie wel of niet onder deze groep valt, mits dit de toepassing van de WOR bevordert.

Stap 2: Wie is kiesgerechtigd en verkiesbaar?

Volgens de WOR zijn alle 'in de onderneming werkzame personen' die minstens 3 maanden in dienst zijn zowel kiesgerechtigd als verkiesbaar. In het OR-reglement mag hiervan worden afgeweken, bijvoorbeeld door een diensttijd van 1 of 6 maanden te hanteren, als dit de WOR ten goede komt.

Conclusie: De WOR stelt een diensttijd van 3 maanden als eis, maar het OR-reglement mag hiervan afwijken als dat wenselijk is.

Het aantal OR-leden is afhankelijk van het aantal medewerkers:

• Minder dan 50 personen: 3 leden

• 50 tot 100 personen: 5 leden

• 100 tot 200 personen: 7 leden

• 200 tot 400 personen: 9 leden

• 400 tot 600 personen: 11 leden

• 600 tot 1000 personen: 13 leden

• 1000 tot 2000 personen: 15 leden

• Daarboven: per duizend extra personen 2 leden extra, tot maximaal 25 leden

Belangrijk: Tijdens een zittingsperiode mag het aantal OR-leden niet wijzigen door personeelsgroei of -krimp. Met toestemming van de ondernemer mag de OR een afwijkend aantal leden vaststellen.

• De verkiezing verloopt via geheime schriftelijke stemming op basis van kandidatenlijsten

• Kandidatenlijsten worden ingediend door vakbonden of individuele medewerkers/groepen

• De OR moet zorgen voor een brede vertegenwoordiging van verschillende groepen werknemers

• De uitslag wordt bekendgemaakt aan de ondernemer, de medewerkers en indieners van kandidatenlijsten

• Namen en functies van OR-leden worden zichtbaar en toegankelijk gepubliceerd

Conclusie: De procedurele regels voor OR-verkiezingen moeten strikt worden gevolgd. Afwijkingen maken de verkiezing ongeldig.