Kennisbank
Belangrijke veranderingen Arbowet en de ondernemingsraad
Wat is er veranderd in de Arbowet?
Met name het takenpakket van de bedrijfsarts is veranderd sinds 1 juli 2018. Vroeger was de bedrijfsarts iemand die met zijn/haar voeten in de klei van de organisatie stond, maar in de praktijk was het steeds meer iemand op afstand van de organisatie geworden. In de Arbowet heeft de bedrijfsarts weer meer mogelijkheden om op bezoek te gaan op de daadwerkelijke werkplek en om daar het gesprek te hebben met de medewerker over gezondheid en preventie.
Daarnaast verandert er wat voor de preventiemedewerker, versterkt de wet de rol van de medezeggenschap en krijgen medewerkers extra rechten. Dit kan leiden tot veranderingen voor de invulling van de (branche-)RI&E.
Waarom de Arbowet is veranderd?
In 2014 was er het SER-advies “Betere zorg voor werkenden” dat gaat over de toekomst van arbeidsgerelateerde zorg: over hoe meer/beter aandacht gegeven kan worden zodat er sprake is van ‘voorkomen’ in plaats van ‘genezen’.
En dat vind je terug in de Arbowet met ingang van 1 juli 2018: meer zorg voor preventie.
De 12 belangrijkste wijzigingen in de Arbowet en verplicht sinds 1 juli 2018.
Zo zijn er nieuwe verplichtingen en moeten acties door verschillende mensen en groepen (binnen én buiten de organisatie) worden opgepakt. Hieronder vind je de belangrijkste wijzigingen:
medewerkers moeten een gezondheidskundig consultatief gesprek met de bedrijfsarts kunnen hebben (spreekuur):
Ze kunnen hier terecht met vragen over hun gezondheid in relatie tot het werk (dit is naast de reeds bestaande gesprekken bij verzuimbegeleiding)
De toegang tot de bedrijfsarts voor gezondheidsvragen (in relatie tot het werk) is makkelijk en bekend bij de medewerkers. Er is geen toestemming van de werkgever vereist
Er zijn geen onnodige drempels, door bijvoorbeeld plaats/tijdstippen, voor een gezondheidskundig consultatief gesprek
De werkgever krijgt geen informatie over het consultatief gesprek, de aanleiding of de uitkomsten op een tot de persoon herleidbaar niveau
het contract voldoet minimaal aan het verplichte ‘basiscontract arbodienstverlening’ met daarin onder andere vastgelegd (zie ook de checklist basiscontract):
Bedrijfsarts heeft toegang tot alle werkplekken
Hoe medewerkers toegang hebben tot de bedrijfsarts (lees: spreekuur)
Hoe het overleg tussen bedrijfsarts en preventiemedewerker is geregeld
Hoe het overleg tussen bedrijfsarts en ondernemingsraad is geregeld
Hoe medewerkers gebruik kunnen maken van een second opinion
Hoe de klachtenprocedures werken
Hoe de bedrijfsarts omgaat met zijn meldingsplicht beroepsziekten
Hoe de bedrijfsarts/Arbodienst zijn wettelijke taken kan uitvoeren
de bedrijfsarts/Arbodienst moet de gelegenheid hebben om iedere werkplek in de organisatie te bezoeken
de bedrijfsarts/Arbodienst moet beschikken over een adequate klachtenregeling
de bedrijfsarts/Arbodienst kan een boete krijgen als hij:
Zich niet houdt aan de mogelijkheid van een second opinion
Niet beschikt over een klachtenregeling
Niet adviseert en/of samenwerkt met de preventiemedewerker en de OR
Zijn advies over de RI&E niet doorzendt aan de OR
De werkgever niet adviseert over preventie
de medewerker heeft recht op een second opinion bij een tweede bedrijfsarts bij ziekteverzuimbegeleiding, het PAGO, de aanstellingskeuring en het gezondheidskundig consultatief gesprek
alle taken die een werkgever afneemt van een bedrijfsarts/Arbodienst moeten zijn vastgelegd in een contract
het contract met de bedrijfsarts/Arbodienst moet voor 1 juli 2018 voldoen aan de vernieuwde Arbowet
in het onderdeel ‘Arbozorg en organisatie van de arbeid’ van de RI&E moeten de toelichtingen en stellingen over bedrijfsarts, arbodienst en preventiemedewerker worden aangepast (omdat in de vernieuwde Arbowet de eisen en omschrijvingen voor deze drie veranderd zijn)
de preventiemedewerker heeft ook als taak om te adviseren aan en samen te werken met de bedrijfsarts (en de andere Arbodienstverleners)
de OR heeft instemming bij de keuze van de preventiemedewerker
de OR heeft instemming over de positionering van de preventiemedewerker binnen de organisatie
Extra-tje voor jouw als OR: privacy, persoonsgegevens en de Arbodienst Als kers op de taart, los van de veranderingen in de Arbowet, vragen de regels rond de privacy van medewerkers extra aandacht. De overheid vindt het niet nodig dat in het voorgeschreven basiscontract met Arbodiensten verplicht privacynormen worden opgenomen over de uitwisseling en overdracht van medische gegevens. De regering is van mening dat het veel wenselijker is dat, in plaats van wettelijke regels, de werkgever samen met de ondernemingsraad tot een privacyreglement gaat komen. Dus ook hier een taak voor de ondernemingsraad. Dit speelt bijvoorbeeld ook bij de vormgeving van het spreekuur (hoe zorgt de bedrijfsarts ervoor dat de informatie niet herleidbaar is tot personen?) Conclusie: wat moet de OR met de vernieuwde Arbowet?Instemmingsaanvraag contract Arbodienst Het contract met de Arbodienst wordt (hoogstwaarschijnlijk) aangepast en zal dus als instemmingsaanvraag bij de OR voorbij moeten komen. Maak gerust ook gebruik van je initiatiefrecht, bijvoorbeeld om een spreekuur vorm te geven. De overheid heeft een verplicht basiscontract (en een checklist) geïntroduceerd dat als leidraad kan dienen. Instemmingsaanvraag preventiemedewerkerAls er nog geen preventiemedewerker benoemd is (sinds 2015 verplicht!), dan zal er een instemmingsaanvraag moeten komen over de positie van de preventiemedewerker in de organisatie én over de persoon die benoemd gaat worden én over de taken van de preventiemedewerker. Zodra een nieuwe persoon aangesteld moet worden als preventiemedewerker, dan zul je als OR ook dan een instemmingsaanvraag moeten krijgen. Privacy reglement uitwisseling en overdracht medische gegevensBij de arbo-veranderingen in de organisatie moet worden geborgd dat de privacy van medewerkers is beschermd. Samen met de Bestuurder kan je komen tot een vernieuwd privacy reglement over de medische gegevens van de medewerkers. Hierop bestaat een instemmingsrecht op basis van de WOR (27 lid 1 sub k).
Contactinformatie
HBU Training en Advies
Karel Doormanlaan 187
3572 NV Utrecht
KvK nummer: 64897710
BTW nummer: NL176472538B01
© 2025 HBU Training en Advies
Bericht mij op Whatsapp